Bài viết dựa trên video: Episode 9 – Excellent and Brilliant (Tạm dịch: Tập 9 – Tỏa sáng và xuất sắc), nằm trong chuỗi video Peach Tree Morning Show.
“Những hạt giống để trở nên rực rỡ và xuất sắc trong những việc bạn làm là gì?”
Câu hỏi của Sylvia Eagleheart (đến từ Hamburg, Đức)
Trong thế giới hiện đại đầy cạnh tranh, câu hỏi “Làm thế nào để trở nên thông minh, sáng tạo và xuất sắc trong công việc?” luôn là nỗi trăn trở của nhiều người. Chúng ta thường tin rằng sự thông minh là một món quà bẩm sinh – bạn sinh ra đã có nó hoặc không.
Tuy nhiên, từ những bản văn cổ 2.000 năm tuổi của bậc thầy Ấn Độ Nagarjuna (Long Thọ), một góc nhìn hoàn toàn mới về “Trí tuệ Nghiệp lực” (Karmic Intelligence – KQ) đã mở ra, cho thấy chúng ta hoàn toàn có thể chủ động kiến tạo sự xuất chúng cho chính mình.
Quan niệm sai lầm về sự thông minh
Thông thường, chúng ta nghĩ rằng sự thông minh đến từ việc học tập ở trường lớp, tích lũy kiến thức qua sách vở hoặc đơn giản là do gen di truyền. Chúng ta cũng lo sợ rằng trí thông minh sẽ phai nhạt theo thời gian do lão hóa hoặc các căn bệnh như Alzheimer.
Nhưng theo triết lý của Nagarjuna trong tác phẩm “60 Bài Kệ Lý Luận” (60 Verses on Reasoning), sự thông minh hay bất kỳ trạng thái xuất sắc nào không đơn thuần tự nhiên mà có, cũng không phải là một thực thể tồn tại độc lập từ phía chính nó. Nếu chúng ta nghĩ mình “sinh ra đã thông minh”, chúng ta đang hiểu lầm về nguồn gốc thực sự của nó.
Bài học từ “Cây bút”: Chìa khóa hiểu về tính Không
Để hiểu được sự thông minh đến từ đâu, chúng ta cần xem xét ví dụ kinh điển về “Cây bút”.
Khi bạn giơ một vật dài, thon trước mặt một con người, họ sẽ nói đó là “cây bút” dùng để viết. Nhưng nếu một chú chó bước vào và nhìn thấy vật đó, nó sẽ coi đó là món đồ chơi để gặm. Vậy câu hỏi là: Ai đúng? Câu trả lời là cả hai đều đúng. Với con người, đó là cây bút; với chú chó, đó là đồ chơi.
Điều thú vị nằm ở chỗ: Nếu cả người và chó cùng rời khỏi phòng, vật đó nằm lại trên bàn, thì tại thời điểm đó nó là gì? Nó không là gì cả. Nó có tiềm năng để trở thành bất cứ thứ gì tùy thuộc vào đối tượng quan sát nó quay trở lại phòng. Đây chính là khái niệm về “Tính Không” mà Nagarjuna vô cùng nổi tiếng khi truyền dạy.
Sự thông minh cũng tương tự như cây bút. Nó không đến từ phía “chính nó”. Nó đến từ những hạt giống trong tâm trí của chúng ta phóng chiếu ra. Một người được coi là thông minh hay không là do hạt giống trong tâm trí họ (và người quan sát họ) nở ra và bao phủ lên thực tại đó.
Tại sao trí thông minh lại suy giảm?
Nhiều người thắc mắc tại sao một người từng rất thông minh lại có thể mất đi khả năng đó khi về già. Dưới góc độ hạt giống, câu trả lời rất đơn giản: Hạt giống đã hết hạn.
Mọi thứ trong thế giới này đều thay đổi và chịu sự chi phối của quy luật nhân quả. Một hạt giống khi được gieo trồng, nó sẽ nảy mầm, tồn tại và sau đó sẽ kết thúc khi năng lượng của nó cạn kiệt. Nếu chúng ta không tiếp tục gieo trồng những hạt giống mới cho sự thông minh, thì “kho dự trữ” của chúng ta sẽ trống rỗng.
“Karmic Intelligence” (KQ) – Trí tuệ Nghiệp lực
Thay vì chỉ dựa vào IQ (Chỉ số thông minh bẩm sinh), chúng ta nên tập trung vào KQ (Karmic Intelligence). Đây là khả năng hiểu rõ nguồn gốc thực sự của mọi việc đến từ đâu. Việc suy ngẫm về các hạt giống không chỉ giúp tâm trí chúng ta mở mang mà còn tạo ra những dòng chảy năng lượng thuận lợi trong cuộc sống.
Một trong những sai lầm lớn nhất trong kinh doanh và công việc là tư duy cạnh tranh tiêu cực. Thông thường, khi một đối thủ mở cửa hàng ngay cạnh chúng ta, phản ứng tự nhiên là lo lắng và tìm cách để khách hàng thích mình hơn họ. Tuy nhiên, theo lý thuyết hạt giống, cách để doanh nghiệp của bạn thành công không phải là đối đầu, mà là hạnh phúc và hỗ trợ thành công của đối thủ.
3 cách thực hành để trở nên thông minh và xuất chúng
Dựa trên những lời dạy của Nagarjuna, có ba hành động cụ thể bạn có thể thực hiện để gieo trồng hạt giống cho sự thông minh:
1. Vui vẻ với sự thông minh của người khác (Rejoicing)
Trong phần mở đầu của “60 Bài Kệ Lý Luận”, Nagarjuna đã dành những lời ca ngợi rực rỡ nhất cho Đức Phật vì trí tuệ của Ngài. Đây là một ví dụ điển hình về việc gieo hạt giống sáng tạo và thông minh bằng cách ngưỡng mộ và vui mừng trước thành công của người khác.
Thay vì ghen tị – hành động thực chất là đang “cầu nguyện cho thế giới bớt thông minh đi” – hãy thực tâm chúc mừng khi đồng nghiệp có ý tưởng hay hoặc khi đối thủ đạt được thành tựu. Sự hạnh phúc chân thành này chính là hạt giống mạnh mẽ nhất để trí thông minh nảy nở trong chính bạn.
2. Chia sẻ kiến thức và giúp đỡ người khác hiểu biết
Hạt giống của sự thông minh đến từ việc bạn đã từng giúp đỡ người khác suy nghĩ hoặc thấu hiểu một vấn đề gì đó trong quá khứ. Nếu bạn muốn mình sáng suốt hơn, hãy dành thời gian để giảng giải, hướng dẫn hoặc chia sẻ những gì mình biết cho người khác. Ngay cả khi chúng ta chưa hoàn hảo, việc nỗ lực chia sẻ những tri thức đúng đắn (như về hạt giống và tính Không) cũng tạo ra nghiệp lực vô cùng to lớn.
3. Suy ngẫm về nguồn gốc của mọi sự vật (Contemplation)
Việc dành thời gian mỗi ngày để suy nghĩ về việc “mọi thứ đến từ đâu” (thiền định hoặc chiêm nghiệm về tính Không) là một cách để tăng cường KQ. Khi bạn hiểu rằng cây bút đến từ bạn, sự thông minh đến từ bạn, bạn sẽ ngừng đổ lỗi cho ngoại cảnh và bắt đầu làm chủ quy trình gieo trồng tương lai của mình.
Kết luận
Sự thông minh và xuất chúng không phải là khả năng thiên bẩm, không thay đổi được. Bằng cách hiểu về “Tính Không” và quy luật của hạt giống, chúng ta có thể liên tục tái tạo và nâng cấp năng lực tư duy của mình.
Đừng chỉ làm việc chăm chỉ, hãy làm việc một cách “thông minh về nghiệp” bằng cách gieo trồng sự tử tế, niềm vui trước thành công của người khác và sự chia sẻ tri thức. Đó chính là con đường bền vững nhất để dẫn đến sự xuất chúng thực sự.
Bài viết liên quan
