Bài viết dựa trên video: Episode 34 – Avoiding bad habits during quarantine (Tạm dịch: Tập 34 – Tránh Những Thói Quen Xấu Trong Suốt Thời Gian Cách Ly), nằm trong chuỗi video Peach Tree Morning Show. Nội dung được AI tóm tắt và biên tập lại, để nghe trực tiếp nội dung gốc, mời bạn xem video bên dưới.
Video thực hiện trong thời điểm covid.
Hàng triệu người trong chúng ta hiện nay đang bị cách ly trong nhà, bị buộc phải ổn định và dừng lối sống bình thường. Nhiều người trong chúng tôi không biết phải làm gì với khoảng thời gian mới tìm ra này và họ có xu hướng và tăng rủi ro ngày càng bị lún sâu vào các thói quen xấu như tiêu thụ nhiều thực phẩm, sô-cô-la, nghiện rượu hoặc TV và các hoạt động làm tê liệt tâm trí khác. Chúng ta phải làm gì để không bị lún sâu vào các thói quen xấu và nghiện ngập trong tình huống này, khi mà thật dễ dàng để sa vào những thú vui tạm thời bởi vì chúng ta có thể cảm thấy cô đơn, mất kết nối và buồn chán?
Câu hỏi của Anna (đến từ Vương Quốc Anh)
Trong bối cảnh cả thế giới phải đối mặt với những đợt phong tỏa và cách ly xã hội, cuộc sống bình thường của hàng triệu người đã bị đảo lộn hoàn toàn. Chúng ta đột nhiên có một “khoảng thời gian mới tìm ra” nhưng lại không biết phải làm gì với nó.
Đây chính là lúc những thói quen xấu dễ dàng nảy nở và phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Ngôi nhà, vốn là nơi bình yên, nay lại trở thành “khu vực màu đỏ” cho các cơn nghiện và thói quen tiêu cực.
Vậy làm thế nào để chúng ta không bị lún sâu vào những thú vui tạm thời như ăn quá nhiều sô-cô-la, uống rượu, xem TV thâu đêm hay những hoạt động làm tê liệt tâm trí khác?. Câu trả lời không chỉ nằm ở kỷ luật bản thân mà còn ở một hệ thống sâu sắc hơn: Hệ thống Gieo hạt (Seed System).
Hiểu về “Khu vực màu đỏ” và căn bệnh thứ hai
Khi bị nhốt trong nhà, chúng ta dễ dàng rơi vào trạng thái cô đơn, mất kết nối và buồn chán. Đây là mảnh đất màu mỡ để các thói quen xấu trỗi dậy. Có một thực tế hài hước nhưng cũng đầy lo ngại rằng nhiều người đùa rằng mình sẽ trông như “một chiếc xe tăng” sau khi cách ly vì ăn quá nhiều thức ăn vặt.
Tuy nhiên, có một “căn bệnh” nguy hiểm hơn cả virus Corona đang âm thầm phát triển trong cộng đồng: sự ích kỷ và lợi ích cá nhân. Chúng ta thấy điều này qua việc tích trữ quá mức nhu yếu phẩm, như việc một người mua toàn bộ giấy vệ sinh trong cửa hàng chỉ để bảo vệ bản thân mình mà không quan tâm đến người khác. Theo triết lý DCI, sự ích kỷ này chính là rễ rễ sâu xa khiến cuộc sống của chúng ta trở nên vô nghĩa và dễ rơi vào thói quen xấu.
Những phương pháp truyền thống để kiểm soát bản thân
Trước khi đi sâu vào cấp độ hạt giống, chúng ta có thể áp dụng những “cách cũ” (conventional methods) nhưng rất hiệu quả để duy trì sự ổn định trong những ngày cách ly.
Thiết lập thời khóa biểu và lộ trình mới
Trong cuộc sống bình thường, chúng ta có lịch trình đi làm, đi tập gym hay gặp gỡ bạn bè. Khi ở nhà, việc mất đi cấu trúc này khiến chúng ta dễ buông thả.
- Mẹo nhỏ: Hãy tạo một thời khóa biểu cho chính mình. Đừng mong đợi quá nhiều vào việc phải hoàn hảo 18 tiếng mỗi ngày. Hãy chọn ra ít nhất 5 việc quan trọng mà bạn muốn hoàn thành, phần còn lại có thể linh hoạt theo cảm xúc.
- Tìm người đồng hành: Một người cộng sự (thậm chí là qua trực tuyến) có thể giúp bạn duy trì lịch trình. Ví dụ, bạn có thể hẹn một người bạn cùng tập thể dục qua Skype; khi một người lười biếng, người kia sẽ thúc đẩy.
Tận dụng cơ hội để học hỏi
Cách ly là cơ hội tuyệt vời để làm điều gì đó khác biệt mà trước đây bạn không có thời gian.
- Học một ngôn ngữ mới hoặc một nhạc cụ.
- Nghiên cứu kho tàng kiến thức từ các trang web như KnowledgeBase.com với hàng ngàn bài nói chuyện ý nghĩa.
- Xem những bộ phim tài liệu hay hoặc các khóa học nâng cao từ các chuyên gia hàng đầu thay vì chỉ xem những nội dung vô bổ.
Vận động và kết nối với không gian xung quanh
Đừng quên vận động để tăng nhịp tim và luân chuyển năng lượng (prana) trong cơ thể. Bạn có thể đi bộ trong khu lân cận, khám phá những góc phố mà mình chưa từng để ý. Ngay cả khi phải giữ khoảng cách 15 feet (khoảng 5 mét), một cái vẫy tay chào hàng xóm cũng giúp bạn cảm thấy kết nối và bớt cô đơn.

Cấp độ hạt giống: “Vũ khí” tối thượng để đánh bại thói quen xấu
Điểm khác biệt của DCI so với các lời khuyên thông thường chính là Hệ thống Hạt giống. Để loại bỏ một thói quen xấu của bản thân, cách hiệu quả nhất không phải là chỉ chiến đấu với chính mình, mà là giúp người khác làm điều tương tự.
Gieo hạt ý nghĩa cho đời mình
Nếu bạn muốn cuộc sống của mình có ý nghĩa và không lãng phí vào những thói quen xấu, hãy giúp người khác có một cuộc sống ý nghĩa.
- Giao tiếp có chủ đích: Hãy gọi điện, Skype cho những người bạn lâu năm không liên lạc, đặc biệt là những người đang cô đơn trong thời gian cách ly. Sự quan tâm của bạn chính là hạt giống giúp bạn vượt qua cảm giác trống trải của chính mình.
- Hào phóng để chống lại sự ích kỷ: Thay vì tích trữ, hãy chia sẻ. Việc tặng đi số tiền tiết kiệm cho người thiếu thốn, hay đơn giản là đặt thức ăn, giấy vệ sinh ngoài cửa kèm lời nhắn “nếu bạn cần, xin hãy lấy” là những hành động gieo hạt vô cùng mạnh mẽ. Khi bạn hào phóng, bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc và những thói quen xấu sẽ tự động bị đẩy lùi bởi cảm giác mãn nguyện sâu sắc.
Giúp người khác đánh bại thói quen xấu
Nếu bạn đang đấu tranh với việc ăn quá nhiều sô-cô-la, hãy tìm một người cũng đang có thói quen xấu tương tự và hỏi thăm, hỗ trợ họ. Khi động lực của bạn là giúp đỡ người khác, bạn đang gieo một hạt giống mạnh mẽ để chính bạn cũng có thể vượt qua thử thách đó.
Hãy tử tế với bản thân (Self-compassion)
Một trong những lời khuyên quan trọng nhất từ Michael và các cộng sự là: Đừng quá khắt khe với chính mình.
- Chúng ta không phải là những “nhà sư hoàn hảo” có thể thiền định mọi phút trong ngày.
- Đừng để cảm giác tội lỗi nhấn chìm bạn nếu bạn lỡ ăn thêm một chút hay xem Netflix hơi nhiều.
- Hãy “cắt cho chính mình một vài sự xả hơi”. Việc cảm thấy quá tội lỗi chỉ khiến bạn thêm căng thẳng và dễ tìm đến thói quen xấu để giải tỏa hơn. Hãy thừa nhận sự ích kỷ hay lười biếng của bản thân, mỉm cười với nó, và rồi nhẹ nhàng quay lại với mục tiêu của mình.
Kết luận
Thời gian cách ly có thể là một nhà tù của những thói quen xấu, nhưng nó cũng có thể là một “khu vườn” để bạn gieo trồng những hạt giống mới.
Tóm tắt lộ trình dành cho bạn:
- Thiết lập một lịch trình nhẹ nhàng: Chọn 5 việc ý nghĩa mỗi ngày, bao gồm thiền định và vận động.
- Học một điều mới: Biến sự rảnh rỗi thành kiến thức.
- Kết nối và sẻ chia: Gọi điện cho mẹ, cho bạn bè và gieo hạt hào phóng bằng cách giúp đỡ người khác.
- Tử tế với chính mình: Tận hưởng sự yên tĩnh và đừng dằn vặt vì những thiếu sót nhỏ.
Hãy nhớ rằng, mỗi hành động nhỏ bạn làm cho người khác trong thời gian này không chỉ giúp ích cho họ, mà còn là cách trực tiếp nhất để bạn kiến tạo một phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình sau đại dịch.
